HUZUREVLERİ İLE HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından: HUZUREVLERİ İLE HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Hükümleri Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinden hizmet alacak 70 yaş ve üzerindeki bireyler ile 60 yaş ve üzeri olup yaşlılığa bağlı hastalıklar nedeniyle kısmi veya tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporuna sahip, rehabilitasyon ve bakıma ihtiyacı bulunan yaşlıların yararlanacağı barınma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini; bu hizmetlerin türünü, niteliğini ve işleyişini; Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinin açılışına ilişkin usul ve esasları ile bu merkezlerde görev yapan personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir. (2) Bu Yönetmelik; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerini kapsar. Dayanak MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) ve (5) numaralı alt bentleri ile 19 uncu maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine, 71 inci ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakan: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanını, b) Bakanlık: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını, c) Bakım değerlendirme ekibi: Müdürün kuracağı veya müdürün görevlendireceği müdür yardımcısı başkanlığında sağlık servisi, beslenme servisi, sosyal servis ve fizyoterapi biriminde görevli en az üç personelden oluşan ekibi, ç) Bakım personeli: Yaşlı bakımı alanında; yükseköğrenim kurumlarının ilgili bölümlerinden veya lise ve dengi ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezun olanlar ile en az ortaöğretim mezunu olup yükseköğrenim kurumları veya Millî Eğitim Bakanlığınca ya da Millî Eğitim Bakanlığının onayıyla açılan yaşlı bakım, engelli bakım, hasta bakım, evde bakım ve öz bakıma destek programları/kurslarından sertifika ya da kurs bitirme belgesi almış kişileri, d) Bakıma ihtiyacı olan yaşlı: Günlük yaşam aktiviteleri ve öz bakım gibi temel işlevlerini bağımsız şekilde yerine getiremediği, Bakanlık tarafından belirlenen ve geliştirilen ölçeklerle tespit edilen ve bir başka kişinin desteğine ihtiyaç duyan 60 yaş ve üzeri kişiyi, e) Başvuru değerlendirme komisyonu: Yaşlıların yatılı bakım hizmeti başvurularını değerlendirmek ve nihai kararı vermek üzere; sosyal incelemenin yapıldığı yerde sosyal hizmet merkezi bulunması hâlinde öncelikle sosyal hizmet merkezi müdürlüğü bünyesinde, bulunmaması ve gerekli görülmesi durumunda il müdürlüğü bünyesinde kurulan; en az bir sosyal çalışmacı ve psikolog ile bulunması halinde en az bir sağlık personeli ünvanına sahip lisans veya üstü mezunu personelin yer aldığı, asgari üç kişiden oluşan komisyonu, f) Bireysel bakım planı: Kuruluşta yaşlıya verilecek sağlık ve sosyal bakım hizmetlerinin türünü, içeriğini ve sıklığını ayrıntılı şekilde belirleyen; bireyin ihtiyaçları dikkate alınarak bakım değerlendirme ekibi tarafından hazırlanan ve sağlık servisinden sorumlu müdür yardımcısı veya sosyal servisten sorumlu müdür yardımcısı tarafından onaylanan yazılı planı, g) Disiplin kurulu: Yaşlılarla ilgili disiplin işlemlerini yürütmek üzere müdür tarafından belirlenen beş personelden oluşan kurulu, ğ) Döner sermaye işletmesi: 2828 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi gereğince kurulan döner sermaye işletmesini, h) Ekonomik yoksunluk: Yaşlının her ne ad altında olursa olsun tüm gelirleri esas alınarak hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının üçte ikisinden az olmasını, ı) Erişilebilirlik standartları: Türk Standardları Enstitüsünün erişilebilirliğe ilişkin yayımladığı standartları, i) Genel Müdürlük: Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünü, j) Huzurevi: 70 yaş ve üzeri olup günlük yaşam aktivitelerini bağımsız sürdürebilen yaşlılara, huzurlu ve güvenli bir ortamda sosyal, fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yirmi dört saat hizmet veren; 1. seviye yaşlı yaşam birimi ve/veya 2. seviye gözetimli yaşlı yaşam biriminden oluşan yatılı sosyal hizmet kuruluşunu, k) İl müdürü: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürünü, l) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünü, m) Koordinasyon ve değerlendirme komisyonu: Kuruluşta mesleki çalışmaları yürütmek, meslekler arası koordinasyon ve ekip çalışmasını sağlamak amacıyla en az beş personelden oluşan komisyonu, n) Kuruluş: Huzurevi ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerini, o) Müdür: Kuruluş müdürünü, ö) Müdür yardımcısı: Kuruluş müdür yardımcısını, p) Rehabilitasyon: Bedensel ve/veya yaşlılığa bağlı zihinsel fonksiyonlarını kalıcı veya geçici olarak kaybeden yaşlıların fonksiyonel kapasitelerinin belirlenmesi, rehabilite edilmesi, psikososyal açıdan desteklenmesi ve günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hâle gelmelerine yönelik tüm çalışmaları, r) Risk değerlendirmesi: Başvuru değerlendirme komisyonu tarafından, başvuru yapan yaşlının Bakanlık tarafından belirlenen ve geliştirilen ölçekler doğrultusunda yapılan sosyal inceleme sonucuna göre bütüncül şekilde değerlendirilerek risk sınıfının, bakım türünün ve düzeyinin belirlenmesini, s) Risk sınıfı: Yaşlının kurum bakımına ihtiyaç önceliğinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan; kırmızı, turuncu, sarı ve yeşil olmak üzere dört farklı risk alanını, ş) Sosyal yoksunluk: Bireyin malı ve/veya geliri olmakla birlikte bakımını ve geçimini temin edememesi ve sosyal-kültürel normlar nedeniyle toplumla etkileşiminin azalması veya engellenmesi durumunu, t) Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonu: Kuruluşta vaka çalışması sürecinin yürütülmesi amacıyla müdür tarafından belirlenen en az beş personelden oluşan komisyonu, u) Yaşlı: 70 yaş ve üzeri kişiler ile 60 yaş ve üzeri olup rehabilitasyon ve bakıma ihtiyacı olan kişileri, ü) Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi: 60 yaş ve üzeri olup bakım ihtiyacı olan, korunma altına alınan ve yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyen yaşlı bireylere; sağlık, sosyal hizmet, rehabilitasyon ve psikolojik destek hizmetlerinin verildiği; 3. seviye profesyonel destekli yaşlı yaşam birimi ile 4. seviye ileri ve ağır bakım yaşlı yaşam biriminin bulunduğu yatılı sosyal hizmet kuruluşunu, v) Yaşlı temsilcisi: Huzurevinde hizmet alan yaşlılar tarafından, en az bir yıldır kuruluştan hizmet alan kişiler arasından yılda bir kez seçilen; yaşlıların talep ve şikâyetlerini kuruluş yönetimine ileten ve hizmet kalitesinin artırılmasına katkı sunan kişiyi, y) Yaşlı yaşam birimi: Huzurevleri ile Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinde, yaşlıların fiziksel ve bilişsel sağlık durumlarına göre farklılaşan bakım ihtiyaçlarını karşılamak üzere Bakanlık tarafından oluşturulan özelleştirilmiş bakım birimini, ifade eder. Genel esaslar MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında temel alınan esaslar aşağıda belirtilmiştir: a) Yaşlıların, yaşlı bakım kuruluşlarında insan hakları ve temel özgürlükler çerçevesinde; onur, itibar, haysiyet, inanç, mahremiyet ve bireysel ihtiyaçlarına saygılı, huzurlu ve güvenli bir hizmet almalarını sağlamak üzere gerekli tedbirlerin alınması esastır. b) Yaşlıların fiziksel, zihinsel ve psikolojik iyilik hâllerinin korunması ve geliştirilmesi, rehabilitasyonlarının sağlanması ve sosyal yönden toplumla bütünleşmelerine yönelik tedbirlerin alınması hedeflenir. c) Kamu ve özel sektör kurumları ile gönüllü kişi ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde düzenlenen sosyal, kültürel, sanatsal, sportif ve benzeri etkinliklere yaşlıların katılımına önem verilir. ç) Özel bakım ve rehabilitasyon gereksinimi olan yaşlılara hizmet sunulacak mekânların fiziki şartları; cinsiyet farklılığı ve kişisel mahremiyet dikkate alınarak planlanır. d) Kuruluşta sunulan hizmetlerde yaşlıların bağımsızlığının korunması ve sosyal hayata katılımının artırılması ile bilgi, yetenek ve becerilerini kullanmalarının desteklenmesi ve teşvik edilmesi esastır. e) Yaşlılarla ilgili tutulan kayıt ve raporlarda sade, açık ve anlaşılır ifadeler kullanılır. Bilgi ve verilerin kayıt altına alınması, bilişim sistemine işlenmesi; istatistiki çalışmaların yapılması ve raporlanması sağlanır. f) Kuruluşta görev yapan idari, sosyal, sağlık ve güvenlik personelinin karşılıklı etkileşim ve iş birliği içerisinde koordineli bir şekilde çalışması sağlanır. g) Yaşlılara sunulan hizmetlerin Bakanlık tarafından belirlenen standartlara uygun olarak yürütülmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi, denetlenmesi ve sürekli geliştirilmesi esastır. ğ) Kuruluşta hizmet alan yaşlılar ve yakınlarına ait kişisel verilerinin 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa uygun şekilde korunması esastır. h) Genel Müdürlük tarafından, kuruluşlarda hizmetlerin etkin ve verimli yürütülmesi ile uygulamada birlik sağlanması amacıyla uygulama rehberleri hazırlanır. Bu rehberlerde; kuruluş açılış süreçleri, başvuru ve kabul işlemleri, personelin görev ve sorumlulukları, denetim esasları ile mevzuatın uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verilir. ı) Kuruluşta hizmet alan yaşlıların bilgi, tecrübe ve mesleki deneyimlerinin gönüllülük esasına dayalı olarak idarenin öngördüğü hizmet alanlarında değerlendirilmesine özen gösterilir. i) Huzurevinde kalan ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak sürdürebilen yaşlıların; bireysel yeterliliklerinin korunması, aktif yaşlanmanın desteklenmesi ve yaşam becerilerinin sürdürülmesi amacıyla, kendi odalarının düzeni ve basit temizliğine katılımları teşvik edilir. Güvenlik riski taşıyan cam, balkon ve benzeri alanların temizliği personel tarafından yapılır. İKİNCİ BÖLÜM Kuruluşun Fiziki Şartları ve Kullanımı Kuruluşun genel fiziki koşulları MADDE 5- (1) Kuruluşun; Türk Standardları Enstitüsü tarafından yayımlanan TS 9111 standardına uygun olması zorunludur. (2) Kuruluşta; sağlık birimi, beslenme birimi, idari, sosyal, teknik, güvenlik ve benzeri birimler binanın fiziksel koşullarına uygun olarak düzenlenir. (3) Kuruluşta yaşlılara hizmet veren ve yaşlıların kullanımına sunulan tüm birimler, yaşlıların sağlık ve erişim koşulları dikkate alınarak düzenlenir. (4) Kuruluşta, yaşlıların fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte uygun bir bahçe bulunur. (5) Kuruluşta, yaşlıların zihinsel, bilişsel ve el becerilerinin geliştirilmesine yönelik iş ve uğraşı terapilerinin yürütülebilmesi amacıyla uygun odalar ve atölyeler oluşturulur. (6) Kuruluşta; sağlık ünitelerindeki cihazların, asansörlerin, ısıtma ve soğutma sistemlerinin kesintisiz çalışmasını sağlayacak yeterli kapasitede jeneratör bulundurulur. (7) Yaşlı bakım kuruluşlarında hizmetlerin kesintisiz sürdürülebilmesi ve acil durumlarda su temininin sağlanabilmesi amacıyla yeterli kapasitede su deposu bulundurulması zorunludur. Su deposunun temizlik ve bakımı, ilgili mevzuat hükümlerine ve yetkili kurumlarca belirlenen periyotlara uygun olarak yapılır ve yapılan işlemler kayıt altına alınır. (8) Katlı binalarda fiziksel koşulların elverişli olması halinde sedye asansörü bulundurulabilir. Yaşlı odası kapısında, acil hâl ve güvenlik durumlarında görevli personelin iç mekânı kontrol edebilmesini sağlayan, mahremiyeti koruyucu nitelikte pencere kontrol paneli bulundurulabilir. Kuruluş bölüm ve birimleri MADDE 6- (1) Kuruluşun bölüm ve birimleri, yaşlıların güncel ihtiyaçları, hizmet türü ve bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslar doğrultusunda Bakanlık tarafından hazırlanacak ihtiyaç programına göre belirlenir. Kuruluşta yaşlı odaları, yaşlı mutfağı, kat banyosu, kat tuvaleti, çamaşır ve ütü odası, kuruluş mutfağı, yemekhane, çamaşırhane, sağlık ünitesi, gözlem odası, emanet deposu, tereke odası ve yaşlıya yönelik diğer bölüm ve birimlerin oluşturulmasına özen gösterilir. Bu bölüm ve birimler; kuruluşun kapasitesi, yaşlıların ihtiyaçları ve binanın fiziksel koşulları ve personel durumu da dikkate alınarak kurulabilir, kaldırılabilir veya birleştirilebilir. Özellikle düşük kapasiteli kuruluşlarda hizmet binasının verimli ve etkin şekilde kullanılmasına dikkat edilir. (2) Kuruluşta; a) 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun yangın merdiveni, yangın algılama ve alarm sistemi bulundurulur. b) 18/3/2018 tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği hükümlerine uygun yapısal ve yapısal olmayan deprem güvenliği tedbirleri alınır. c) 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği hükümlerine uygun sığınak bulundurulur. Yaşlı odaları MADDE 7- (1) Tüm odalar, erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir. (2) Huzurevi odaları, yaşlıların sağlık durumu dikkate alınarak ev ortamı oluşturacak şekilde düzenlenir. Odalarda kalacak yaşlı sayısı kadar yatak, komodin, gardırop, sandalye, koltuk ve benzeri eşya bulundurulur. (3) Huzurevi ve rehabilitasyon merkezlerinin odalarında yaşlıların kolaylıkla ulaşabileceği mesafede çağrı bulunur. (4) Huzurevi ve rehabilitasyon merkezlerindeki yaşlı odalarında banyo ve tuvalet bulunması esastır; ancak binanın mevcut fiziki koşulları nedeniyle mümkün olmaması hâlinde kat banyosu ve kat tuvaleti düzenlemesi yapılabilir. Odalarda bulunan banyo ve tuvaletlerin kolay temizlenebilir malzemeden yapılması, zeminlerinin kaydırmaz özellikte malzeme ile kaplanması gerekir. Banyo ve tuvaletlerde yatay ve düşey tutunma barları bulunmalı; sifonlar yaşlıların kolayca kullanabileceği özellikte olmalı; yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte lavabo yer almalı ve ayna, sabunluk ile havluluk sabit şekilde monte edilmelidir. (5) Rehabilitasyon odaları, yaşlıların sağlık durumu dikkate alınarak düzenlenir. Odalarda; kalacak yaşlının ihtiyacına göre yatak, hasta başı komodin, gardırop, sandalye ve hasta önü yemek masası bulundurulur. İki veya daha fazla yaşlının kaldığı odalarda yataklar arasında mahremiyet perdesi bulunur. (6) Oda donanımlarının temizlenebilir nitelikte malzemeden olmasına dikkat edilir. İmkanlar ölçüsünde zemin, anti-statik ve anti-bakteriyel malzeme ile döşenir. (7) Tüm odaların giriş, banyo ve tuvalet kapılarının, erişilebilirlik standartlarına uygun olarak tekerlekli sandalye ve sedyelerin rahat hareket edebileceği genişlikte olması gerekir. Deprem anında devrilerek yaşlılara zarar verebilecek veya kaçış yollarını kapatabilecek eşyaların duvara veya zemine sabitlenmesi için yapısal olmayan tehlikelerin azaltılması kapsamında düzenleme yapılır. (8) Tüm odaların giriş kısımlarında fotoselli aydınlatma bulunur. (9) Tüm yataklarda sıvı geçirmez alez kullanılması zorunludur. Yaşlı mutfağı MADDE 8- (1) Huzurevi bölümünde, yaşlıların ihtiyaç duyduklarında yiyecek ve içecek hazırlayabilecekleri, personel gözetiminde pişirme yapabilecekleri ve bulaşık yıkayabilecekleri bir mutfak bulunur. (2) Bu mutfakta; ocak, eviye, buzdolabı, dolap ve yiyecek-içecek hazırlama ile pişirme ekipmanları bulunur. Kat banyosu MADDE 9- (1) Kuruluşta yer alan kat banyoları, erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir. (2) Kuruluşta odalarda banyo bulundurulmasının fiziken imkânsız olması halinde kat banyoları kullanılır. (3) Kat banyolarının kolay temizlenebilir malzemeden yapılmış olması ve zeminlerinin kaydırmaz özellikte malzeme ile döşenmesi gerekir. Kat banyolarında yatay ve düşey tutunma barları bulunmalı; yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte lavabo yer almalı ve ayna, sabunluk ile havluluk sabit şekilde monte edilmelidir. (4) Kat banyo kapılarının, erişilebilirlik standartlarına uygun olarak tekerlekli sandalye ve sedyenin rahat hareket edebileceği genişlikte ve dışarıya açılır şekilde olması gerekir. (5) Malzemelerin saklanabileceği ve havalandırma olanağı bulunan bir dolap düzenlenir. Kat tuvaleti MADDE 10- (1) Kuruluşta yer alan kat tuvaletleri, erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir. (2) Kat tuvaletlerinin kolay temizlenebilir malzemeden yapılmış olması ve zeminlerinin kaydırmaz özellikte malzeme ile döşenmesi gerekir. Kat tuvaletlerinde yatay ve düşey tutunma barları bulunmalı; sifonlar yaşlıların kolayca kullanabileceği özellikte olmalı; yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte lavabo yer almalı ve ayna, sabunluk ile havluluk sabit şekilde monte edilmelidir. Çamaşırhane MADDE 11- (1) Çamaşırhane; çamaşır yıkama ve kurutma makinelerinin bulunduğu alan, ütü alanı ve temiz çamaşır alanı olmak üzere üç bölüm hâlinde düzenlenir. (2) Çamaşırhanede, yaşlılara ait çamaşırların birbirine karışmasını önleyecek bir sistem oluşturulur. (3) Çamaşırhanede amaca uygun dolap ve raflar bulunur. (4) Çamaşırhanede ortamın hijyen ve kullanım koşullarına uygun yeterli bir havalandırma düzeneği sağlanır. Çamaşır ve ütü odası MADDE 12- (1) Katlarda, ihtiyaç duyan yaşlıların kendi çamaşırlarını yıkayabilmeleri için uygun hacimde ev tipi çamaşır makinesi bulundurulur. (2) Bu alanda malzeme dolabı, portatif çamaşır askısı veya çamaşır kurutma makinesi ile ütü masası ve ütü bulundurulur. Kuruluş mutfağı MADDE 13- (1) Mutfak zeminine kolay temizlenebilir ve açık renkli ıslak zemin malzemesi döşenir. (2) Duvarlara kolay temizlenebilir, açık renkli seramik kaplama yapılır. Tavan ve döşemesi tamamlanmamış duvarlar açık renk boya ile boyanır. (3) Mutfak; malzeme teslim alma, depolama, hazırlama, pişirme, bulaşık yıkama, çöp toplama ve mutfak ekipmanları depolama birimlerinden oluşur. (4) Hazırlık, pişirme ve sunum için gerekli tüm araç ve gereçlerin bulunduğu mutfakta, malzeme ve donanımın saklanabileceği dolap ve raflar yer alır. (5) Mutfakta yemek kokusunun binaya yayılmasını önleyici havalandırma ve baca sistemi bulunur. (6) Soğuk hava depoları ile kuru gıda depoları, mutfağa yakın bir yerde bulunur. Depolardaki malzemelerin üretim tarihi, alım tarihi ve son tüketim tarihi üzerine yazılır. (7) Binanın fiziki koşulları uygun ise yemekhane ile mutfak arasında bağlantılı yemek asansörü yapılabilir. (8) Pişirme ve serviste kullanılan tüm araç ve gereçler sağlığa zarar vermeyecek malzemelerden seçilir. (9) Çöplerin biriktirilmesi için gıdalardan ayrı ve uzak alanlar oluşturulur. Yemekhane MADDE 14- (1) Yemekhaneler; havalandırma düzeneği bulunan, ferah ve aydınlık salonlardan oluşturulur. (2) Yaşlıların yemeklerini kendilerinin alabileceği servis işleyişine uygun düzenleme yapılır. (3) Yemekhanede, kolay temizlenebilir malzemeden yapılmış 4-6 kişilik masalar ve yeterli sayıda sandalye bulunur. (4) Yemek servisinde kullanılan araç ve gereçler dolaplarda muhafaza edilir. (5) Yemeklerin ısısının korunarak dağıtılmasını sağlamak için gerekli ekipman bulundurulur. (6) Yemekhanelere bağlı bulaşıkhane bölümlerinde; bulaşık makinesi, eviye, dolap ve rafların bulunduğu ve havalandırmanın sağlanabildiği bölümler oluşturulur. (7) Fiziki koşulların uygun olması halinde, yaşlıların yemek öncesi ve sonrası el temizliğini yapabileceği imkanlar sağlanır. (8) Çok katlı kuruluşlarda, katlara ayrı yemekhane bölümleri düzenlenebilir. (9) İhtiyacı olan yaşlıların odasına servis yapılmasına imkân verecek ekipman bulundurulur. (10) Kuruluşta yer alan yemekhane, erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir. Sağlık ünitesi MADDE 15- (1) Kuruluşta gerekli tıbbi araç ve gereçlerin bulunduğu bir sağlık ünitesi düzenlenir. (2) Muayene, gözlem, izolasyon ve fizyoterapi odaları ile kuruluşun kapasite ve fiziki şartlarına göre oluşturulabilen egzersiz ve ergoterapi odalarını içeren sağlık ünitesi, yaşlıların kolay erişebileceği bir konumda yer alır. (3) Sağlık ünitesi yeterli aydınlatma ve havalandırmaya sahip olur. Zemin ve duvarlar kolay temizlenebilir malzemeden yapılır. Yeterli ısıtma ve nem dengesi sağlanır. (4) Fiziki tıbbi kayıtların tutulduğu defter ve dosyaların muhafazası için uygun dolaplar bulundurulur. (5) İlaçların saklama koşullarına uygun şekilde kilit altında muhafaza edilebilmesi için kilitli dolaplar bulundurulur. (6) Özel saklama koşulu gerektiren ve/veya soğuk zincire tabi ilaçların muhafazası için uygun nitelikte dolaplar bulundurulur. (7) Kuruluşta, sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere sağlık ünitesinde kilitli ilaç dolapları bulundurulur. Dolabın sorumluluğu tabip tarafından yürütülür; tabibin bulunmadığı kuruluşlarda ise idare tarafından yetkilendirilen sağlık personeli tarafından yerine getirilir. (8) Kuruluşta ihtiyaç duyulan alanlarda ilk yardım dolapları bulundurulur. (9) Acil durumlarda kullanılmak üzere acil müdahale çantası bulundurulur. Taşınabilir şok cihazı olan otomatik eksternal defibrilatör bulundurulabilir. Gözlem odası MADDE 16- (1) Gözlem odası, hastalanması nedeniyle kısa süreli tıbbi gözlem ihtiyacı bulunan yaşlıların takibini sağlamak üzere düzenlenir. (2) Gözlem odasında; a) Hasta bakım yatağı, mahremiyet perdesi, serum askısı, başucu komodini, b) Vital bulgu izleme için termometre, tansiyon aleti, nabız oksimetresi, stetoskop, c) Eldiven, maske, dezenfektan, tıbbi ve evsel atık kapları ve benzeri hijyen ve atık yönetimi donanımı, ç) Kaymaz zemin, tutunma barı, çağrı butonu sistemi ve benzeri yaşlı güvenliği donanımı, bulundurulur. İzolasyon odası MADDE 17- (1) Kuruluşlarda, yetkili sağlık kuruluşu veya tabip raporu ile bulaşıcı hastalık riski taşıdığı tespit edilen yaşlıların geçici olarak izole edilebilmesini sağlamak amacıyla izolasyon odası oluşturulur. (2) İzolasyon odası tek kişilik olur, doğal havalandırmaya sahip bulunur ve kolay temizlenebilir malzemelerle donatılır. Odada lavabo ve tuvalet bulunur. (3) İzolasyon odası, hastalık riski taşıyan yaşlıların diğer sakinler ve personel ile temasını en aza indirecek şekilde konumlandırılır ve acil durum çağrı sistemi ile donatılır. Emanet deposu MADDE 18- (1) Kuruluşta uygun bulunan bir yer, yaşlıların odalarında muhafaza edemedikleri boş valiz ve çantaların saklanması amacıyla emanet deposu olarak düzenlenir. (2) Emanet deposunda raf veya dolaplar bulunur. (3) Bu oda, müdür tarafından görevlendirilecek bir personelin sorumluluğunda olur. (4) Eşyalar, cinsi ve miktarı yazılı makbuz karşılığında teslim alınır ve korunur; aynı şekilde makbuz karşılığında geri teslim edilir. (5) Emanete alınan tüm eşyaların üzerine isim etiketi takılır. (6) Emanet deposunda yaşlılara ait para, mücevher ve değerli kâğıtlar bulundurulmaz. Tereke odası veya tereke dolabı MADDE 19- (1) Yaşlının vefatı, kuruluşu terk etmesi veya eşyasını unutması hâlinde, tutanak altına alınan kişisel eşyalarının mahkemeye teslim edileceği zamana veya tereke davası sonuçlanıncaya kadar saklandığı, amaca uygun şekilde düzenlenmiş odayı ifade eder. (2) Bu oda, gerekli güvenlik önlemleri alınarak korunur ve 24 saat kayıt yapabilen bir güvenlik kamerası ile izlenir. Bu fıkra kapsamındaki güvenlik kamera kayıtları otuz gün süreyle saklanır; adli veya idari soruşturma hâlinde ilgili mercilerin talebi üzerine saklama süresi uzatılabilir. (3) Kuruluşta tereke odasına gerek duyulmaması halinde bu ihtiyacı karşılamak için para, mücevher, değerli evrak, kağıt ve eşyalar için emanet kasası, değersiz eşyalar için kilitli dolap kullanılabilir. (4) Kuruluşun fiziki kapasitesinin sınırlı olması ve kullanım ihtiyacının düşük olması hâlinde, emanet deposu ile tereke odası aynı mekân içerisinde fiziksel olarak ayrılmış bölümler şeklinde düzenlenebilir. Bu düzenlemede; tereke bölümünün güvenlik ve kamera izleme şartları korunur. Yaşlıyla ilgili diğer bölümler MADDE 20- (1) Bu maddede yer alan tüm bölümler, erişilebilirlik standartlarına uygun olarak düzenlenir. (2) İbadethane, kadın ve erkek yaşlıların ayrı ayrı ibadet edebilecekleri şekilde düzenlenir. Kuruluşun fiziki şartları uygunsa abdestlikler oluşturulabilir. (3) Kuruluşun ihtiyacına göre çay ve kahve salonu, aydınlık ve havalandırılabilir şekilde oluşturulur. Bu salonda kolay taşınabilir ve temizlenebilir masa ve sandalyeler bulunur. (4) Yaşlının talep ve ihtiyacına göre, erkek ve kadın yaşlılara ayrı ayrı hizmet verebilecek şekilde donatılmış kuaför ve berber odası bulundurulabilir. (5) Kuruluşa ve yaşlıya ait eşyaların dikiş ve tadilat işlemlerinin yapılabildiği, gerekli malzeme ve donanıma sahip bir terzi atölyesi oluşturulabilir. (6) Kütüphane, açık raf sistemine uygun; yeterli ışık alan, yeterli sayıda masa, sandalye ve koltuk bulunan bir alan olarak düzenlenebilir. (7) Kuruluşun fiziki alanının uygun olması halinde yaşlı yakını görüşme alanı oluşturulabilir. Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon hizmeti MADDE 21- (1) Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri; huzurevi bölümü ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon bölümü ve bölümlerin altında yer alan birim ve ünitelerden oluşur. (2) Bölüm, birim ve ünitelerde hizmet alan yaşlılara yönelik kontrollü geçişi sağlamak amacıyla gerekli güvenlik tedbirleri alınır. Bu hizmetler ayrı alanlarda, kat, blok veya binalarda sunulur. (3) Huzurevi bölümü, 70 yaş ve üzeri; ruh sağlığı yerinde, bulaşıcı hastalığı bulunmayan, aktif ve bağımsız yaşlılara yönelik olarak aşağıdaki birimlerden oluşur: a) Birinci Seviye Yaşlı Yaşam Birimi: Sosyal ve/veya ekonomik yoksunluğu bulunmakla birlikte bakım yoksunluğu olmayan, günlük yaşam aktivitelerini bağımsız sürdürebilen aktif ve sağlıklı yaşlılara hizmet verilen birimdir. b) İkinci Seviye Gözetimli Yaşlı Yaşam Birimi: Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilen ancak belirli ölçüde bakım gözetimine ihtiyaç duyan, tıbbi bakım ve diyet düzenine ilişkin düzenli takip ve kontrol gereksinimi bulunan yaşlılara hizmet verilen birimdir. (4) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon bölümü; 60 yaş ve üzeri, ruh sağlığı yerinde, bulaşıcı hastalığı bulunmayan, kısmi ya da tam bağımlı ibareli engelli sağlık kurulu raporu bulunan ve rehabilitasyona, sürekli ve özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlılara hizmet verir. (5) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon bölümü aşağıdaki birimlerden oluşur: a) Üçüncü Seviye Profesyonel Destekli Yaşlı Yaşam Birimi: Doğrudan ve sürekli bakım desteğine ihtiyaç duyan, günlük yaşam aktivitelerini bağımsız gerçekleştiremeyen yaşlılara hizmet verilen birimdir. Bu birim aşağıdaki alt ünitelerden oluşur: 1) 3A Ünitesi: Fiziksel engeli bulunan ancak bilişsel durumu korunmuş yaşlılara yönelik birimdir. 2) 3B Ünitesi: Bilişsel bozukluğu bulunan ancak fiziksel fonksiyon kaybı olmayan yaşlılara yönelik birimdir. 3) 3C Ünitesi: Hem bilişsel hem fiziksel yetersizliği bulunan yaşlılara yönelik birimdir. 4) 3D Ünitesi: Sağlık problemleri nedeniyle geçici olarak özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlılara, sağlık servisinin teklifi ve kuruluş müdürünün onayı doğrultusunda en fazla altı ay süreyle kısa süreli bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunmak üzere oluşturulan birimdir. Bakım süresi sonunda, yaşlının durumuna uygun diğer birimlere geçişi sağlanır. b) Dördüncü Seviye İleri Ağır Bakım Yaşlı Yaşam Birimi: Tedavi süreci tamamlanmış, uzun süreli yaşam desteği gerektiren, terminal dönemde olan veya mekanik ventilatör, trakeostomi, PEG, nazogastrik sonda gibi destek cihazları ile izlenmesi gereken yaşlılara hizmet verilen birimdir. (6) Huzurevi birimlerinde hizmet almakta iken bakım ihtiyacı artan yaşlılar, durumlarına uygun birime öncelikli olarak alınır. (7) Kuruluşta kalmakta iken ruh sağlığı yerinde olmadığı uzman hekim raporu ile tespit edilen ve bu durumu nedeniyle diğer yaşlılar ile personelin güvenliğini tehdit eden yaşlı, vaka tartışma ve değerlendirme komisyonu kararıyla uygun bakım kuruluşuna yerleştirilir. (8) Kuruluşta kalan yaşlılar, sağlık veya ziyaret amaçlı olarak başka bir ilde boş yatak kapasitesi bulunan kuruluşta en fazla 20 gün süreyle ücretsiz misafir statüsünde kalabilir. Daha uzun süreli misafirliklerde iller arasında yazışma yapılır. Bakım ve rehabilitasyon hizmeti esasları MADDE 22- (1) Rehabilitasyon hizmeti; yaşlının kendi başına yerine getiremediği günlük yaşam aktivitelerine ilişkin bakım, beslenme, güvenlik, fiziksel hareketlilik ile rehberlik ve danışma hizmetlerinin bütününü kapsar. (2) Bakım ve rehabilitasyon hizmetleri, yaşlının bireysel ihtiyaçlarına uygun şekilde; fiziksel, sosyal ve sağlık durumunu destekleyecek biçimde planlanır ve yürütülür. (3) Ücretli yaşlıların yetişkin hasta bezi giderlerinin yaşlı veya yakınları tarafından karşılanması esastır. (4) Hizmetlerin sunumunda; yaşlının günlük bakımının sağlanması, beslenme düzeninin oluşturulması, hijyen ve kişisel bakımının yapılması, sağlık izlemlerinin yürütülmesi ile kuruluş içi yaşam düzenlemelerinde cinsiyet farklılığına uygun planlama yapılması esastır. (5) Bakım ve rehabilitasyon hizmetlerine ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar ile ücretli yaşlıların yetişkin hasta bezi giderlerine yönelik düzenlemeler Bakanlıkça çıkarılacak usul ve esaslarda belirlenir. Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin işleyişi MADDE 23- (1) Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezinde sunulacak hizmetler, kuruluşun kapasitesi ve imkânları dâhilinde, her bir birey için özel olarak hazırlanan bireysel bakım planı çerçevesinde yürütülür. (2) Sağlık, beslenme, sosyal servislerinde ve fizyoterapi birimlerinde görevli personel tarafından hazırlanıp teklif edilen bireysel bakım planı, sağlık servisinden sorumlu müdür yardımcısı ve/veya sosyal servisten sorumlu müdür yardımcısı tarafından onaylanarak uygulanır. (3) Bireysel bakım planı, huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezinde yaşlıya hizmet veren tüm birimlerde sunulacak hizmetlerin tamamını kapsar. (4) Bireysel bakım planı, ihtiyaç duyulduğu hâllerde koordinasyon ve değerlendirme komisyonu tarafından gözden geçirilir; bireyin değişen ihtiyacına göre revize edilir ve yaşlının dosyasında muhafaza edilir. (5) Kuruluşta sunulan hizmetlere ilişkin olarak Bakanlık tarafından belirlenen standart formlar ve belgeler kullanılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kabul Koşulları, Başvuru Esnasında İstenecek Belgeler, Başvuru Mercileri, İnceleme, Kabul ve Ayrılış Kabul koşulları MADDE 24- (1) Huzurevleri ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerine kabul edilecek yaşlılarda aşağıdaki şartlar aranır: a) 70 yaş ve üzeri olmak veya 60 yaş ve üzeri olup tam bağımlı ya da kısmi bağımlı ibareli Engelli Sağlık Kurulu Raporuna sahip olmak. b) Sağlık durumu itibarıyla; 1) Huzurevleri için, günlük yaşam etkinliklerini (yeme, içme, banyo, tuvalet ve benzeri) bağımsız olarak yerine getirebilecek durumda olmak. 2) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri için, bedensel ve/veya yaşlılığa bağlı fiziksel ya da demans ve benzeri zihinsel gerilemeler nedeniyle süreli veya sürekli özel ilgi, bakım ve rehabilitasyona ihtiyaç duymak. c) Ruh sağlığının yerinde olması. ç) Bulaş yolları nedeniyle toplu yaşam alanlarında kalmaya engel teşkil edecek bulaşıcı hastalığının bulunmaması; bulaşıcı hastalığın bulunması hâlinde ise toplu yaşam alanında kalmaya engel teşkil etmediğinin sağlık raporu ile belgelendirilmesi. d) Uyuşturucu madde ve/veya alkol bağımlısı olmamak. e) Kuruluşa kabulde sosyal ve/veya ekonomik yoksunluk içinde bulunduğunun sosyal inceleme raporu ile tespit edilmiş olması. f) Başvuru tarihi itibarıyla 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu veya diğer ceza hükmü içeren kanunlar uyarınca herhangi bir suçtan hükümlü bulunmamak. g) Yakınları veya kendisine bakmakla yükümlü kişiler tarafından terk edildiği yönünde makul şüphe oluşan ve bu nedenle kuruluşa yerleştirilen yaşlılara ilişkin olarak, 5237 sayılı Kanunun 97 nci maddesi kapsamında terk suçunun oluşup oluşmadığının Cumhuriyet Başsavcılığınca değerlendirilmesini teminen ilgili mercilere suç duyurusunda bulunulması. Başvuru esnasında istenecek belgeler MADDE 25- (1) Kurum bakım hizmetlerinden yararlanmak üzere yapılacak başvurularda, başvuru sahiplerinden aşağıdaki bilgi ve belgeler istenir: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için kimlik bilgileri. b) Gelir durumu ve mal varlığını gösterir belge örnekleri. c) Yabancı uyruklu bireyler için oturma izni ile geçici veya yabancı kimlik numarasını gösterir belge. ç) İlgili adli mercilerden veya e-Devlet sistemi üzerinden temin edilen adli sicil kaydı belgesi. d) Yetkili sağlık kuruluşu/tek hekim tarafından düzenlenmiş ve üzerinde “toplu yaşam alanlarında kalabilir” ibaresi bulunan sağlık raporu. e) 60 yaş ve üzeri olup 70 yaşın altında bulunan başvuru sahiplerinden, kısmi veya tam bağımlı olduklarını gösterir Engelli Sağlık Kurulu Raporu. f) Başvuru sahibi tarafından imzalanmış dilekçe veya e-başvuru. g) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda belirtilen sebeplerle korunması, gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gereken yaşlılar için; vasilik kararı, aynı Kanunun 462 nci maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi uyarınca vesayet makamından alınacak izin veya yetki belgesi ile vasi tarafından imzalanmış dilekçe. ğ) 4721 sayılı Kanunda belirtilen sebeplerle korunması, gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gerektiği hâlde henüz vasilik kararı bulunmayan yaşlıların başvurularında; vasilik başvuru formu, anılan Kanunun 462 nci maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi kapsamında vesayet makamından alınacak izin veya yetki belgesi ile vasilik talebinde bulunan kişi tarafından imzalanmış dilekçe (Vasilik kararının, yaşlının kuruluşa kabulü itibarıyla altı ay içinde ibraz edilmesi esastır.). h) Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma metni ile gerekli hâllerde kendisi veya yakınlarından alınacak açık rıza beyanı. Başvuru mercileri MADDE 26- (1) Kuruluş hizmetlerinden yararlanmak için başvurular; a) Kuruluş müdürlüğüne, b) Sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne, c) İl müdürlüğüne, yapılabilir. (2) Başvurular ayrıca e-Devlet üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir. (3) Mülki idare amirleri, muhtarlar, kolluk kuvvetleri, belediye başkanlıkları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşlar tarafından il müdürlüklerine bildirilen acil durumdaki yaşlılar ile basın yayın organlarındaki haberler de bildirim olarak değerlendirilir; doğrulama amacıyla sosyal inceleme süreci başlatılır. Başvuru inceleme ve kabul MADDE 27- (1) Kuruluş hizmetlerine yapılan başvuruların inceleme ve kabul sürecinde aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır: a) Kuruluş hizmetlerinden yararlanmak amacıyla başvuruda bulunan yaşlı ve/veya vasisine ait başvuru evrakları, başvurunun yapıldığı merci tarafından alınarak yaşlı dosyası oluşturulur. Elektronik ortamda başvuru belgelerine ulaşılamaması hâlinde, sunulan asıl belgelerden fotokopi ile çoğaltılan ve başvuru merciinin müdürü tarafından tasdik edilen belgeler dosyaya eklenir. b) Kabul koşullarını taşıyan yaşlı veya vasisinin başvurusu üzerine; yaşlının ikametgâhına en yakın sosyal hizmet merkezinde, kuruluşta veya il müdürlüğünde görev yapan sosyal çalışmacı tarafından sosyal inceleme yapılır. Sosyal inceleme; standardize edilmiş ölçme araçları, yaşlının fiziki çevresinde yapılan gözlemler, yüz yüze görüşmeler ve başvuru evraklarında yer alan bilgiler esas alınarak gerçekleştirilir. c) Sosyal inceleme raporunun sonuç ve değerlendirme bölümünde aşağıdaki hususlara yer verilir: 1) Yaşlının kurum bakımına ihtiyaç duyup duymadığı. 2) Kurum bakımına ihtiyaç duyulması hâlinde yaşlının dâhil olduğu risk sınıfı. 3) Hizmet almasının uygun olduğu bölüm ve yaşlı yaşam birimi. 4) Hizmetten ücretli veya ücretsiz statüde yararlanıp yararlanamayacağı. 5) Kurum bakımına ihtiyaç bulunmaması hâlinde yönlendirilebileceği gündüz bakım, aktif yaşam, evde bakım ve benzeri alternatif hizmet modelleri. ç) Sosyal inceleme sonucunda kurum bakım hizmeti alması uygun görülen yaşlıya ilişkin dosya, başvuru mercii tarafından Başvuru Değerlendirme Komisyonuna sunulur. Yaşlının risk sınıfı, sosyal inceleme raporunda yer alan değerlendirmeler esas alınarak aşağıdaki şekilde belirlenir: 1) Kırmızı risk sınıfı: Buluntu veya terk edilmiş olan ya da ihmal veya istismar mağduru olan yaşlılar ile günlük yaşam aktivitelerini desteksiz olarak yerine getiremeyen ve bakım verecek kimsesi bulunmayan yaşlılar kırmızı risk sınıfı kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamdaki yaşlılar için il müdürlüğü teklifi ve mülki idare amirinin onayı alınır; kırmızı risk sınıfında yer alan yaşlı, bulunduğu il içinde durumuna uygun bir kuruluşa geçici veya misafir statüsünde yerleştirilir ve kurum bakımına ilişkin gerekli belgelerin tamamlanmasını müteakip Türkiye genelinde durumuna uygun bir kuruluşta ilk boşalan kontenjana yerleştirme işlemi gerçekleştirilir. 2) Turuncu risk sınıfı: Bakım ihtiyacı bulunan ve mevcut bakım desteği yetersiz olan; 90 yaş ve üzeri yaşlılar ile eşlerin her ikisinin de 80 yaş ve üzerinde olduğu, eşlerden birinin bakıma ihtiyaç duyduğu ve hanede bakım sağlayabilecek başka bir kişinin bulunmadığı durumlardan en az birini taşıyan ve sosyal veya ekonomik yoksunluk içinde bulunan yaşlılar bu risk sınıfında değerlendirilir. 3) Sarı risk sınıfı: Bakıma ihtiyacı bulunmakla birlikte bakım vereni mevcut olan ve sosyal veya ekonomik yoksunluğu bulunmayan yaşlılar sarı risk sınıfı kapsamında değerlendirilir. 4) Yeşil risk sınıfı: 70 yaş ve üzerinde olup günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak yerine getirebilen ve sosyal veya ekonomik yoksunluk içinde bulunan yaşlılar yeşil risk sınıfı kapsamında değerlendirilir. d) Yaşlının hangi risk sınıfında yer aldığına ve hangi bölüm ve yaşlı yaşam biriminden hizmet alacağına ilişkin nihai karar, Başvuru Değerlendirme Komisyonu tarafından verilir. Komisyon kararı doğrultusunda yaşlının dosyası sistem üzerinden il müdürlüğüne gönderilir. e) İl müdürlüğü tarafından yapılan inceleme sonucunda uygun bulunan dosyalar onaylanarak ilgili kuruluşa gönderilir; uygun bulunmayan başvurular gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilir ve işlem sonlandırılır. f) Sadece sosyal yoksunluk sebebiyle kurum bakım hizmeti talep eden yaşlılar, ikamet ettikleri ilde bulunması hâlinde öncelikle Gündüz Bakım ve Aktif Yaşam Merkezlerine yönlendirilir. g) Kurum bakımına yerleştirmede (ç) bendinin (1) numaralı alt bendi birinci, (2) numaralı alt bendi ikinci, (3) numaralı alt bendi üçüncü, (4) numaralı alt bendi dördüncü önceliğe sahiptir. ğ) Başvuruda sıralama; başvuru dilekçe tarihi esas alınmak suretiyle yaşlının risk sınıfı, cinsiyeti, bölge, il, kuruluş ve oda tercihi, yaşı, sağlık ve ekonomik durumu dikkate alınarak yapılır. Sırası gelen yaşlıya veya varsa vasisine çağrı yapılır. h) Kendisine veya vasisine ulaşılan yaşlının, on iş günü içinde mazeret bildirmeksizin çağrıya icabet etmemesi hâlinde dosyası işlemden kaldırılır. Telefon ve/veya posta yoluyla kendisine veya yakınlarına on iş günü içinde ulaşılamayan yaşlıların dosyası işlemden kaldırılır; başvuru sahibine/vasisine durum yazılı olarak bildirilir ve yeniden başvuru hakkı saklıdır. Bu işlemler kuruluşun sosyal servis görevlileri tarafından yürütülür. ı) Sırası gelen yaşlının kuruluşa kabul işlemleri, sosyal servis görevlisinin teklifi ve kuruluş müdürünün onayıyla sistem üzerinden gerçekleştirilir. i) Kuruluşa kabul edilen yaşlı için bireysel bakım planı hazırlanır, sağlık hizmetlerinden sorumlu müdür yardımcısı tarafından onaylanır ve bakım hizmetleri bu plan doğrultusunda yürütülür. j) Kabulü yapılan yaşlıya kuruluş birimleri, işleyişi ve kuralları hakkında gerekli bilgilendirme yapılır; sağlık muayenesi yapılır ve sağlık bilgileri kayıt altına alınır. Yaşlının kuruluşa uyum sürecine yönelik gerekli tedbirler alınır. k) Kırmızı risk sınıfında bulunanlardan, il müdürlüğünün teklifi ve mülki idare amirinin onayı ile kurum bakımına geçici olarak alınan yaşlının, kuruluşa kabul tarihinden itibaren yirmi gün içinde vasilik işlemleri hariç olmak üzere gerekli belgeler düzenlenir ve Türkiye geneli durumuna uygun bir kuruluşa tertibi yapılır. Yaşlının kendisinin ya da vasisinin talebi ile ayrılış MADDE 28- (1) Bir başka yerde yaşamını sürdürmek isteyen yaşlıların yazılı talepleri üzerine kuruluş ile ilişiği kesilir. (2) 4721 sayılı Kanunda belirtilen sebeplerden dolayı korunması, gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gereken yaşlılar için vasi tarafından ilgili mahkemeden izin yetki belgesi alınması hâlinde yaşlının kuruluş ile ilişiği kesilir. (3) Kuruluştan kendi isteği ile ayrılanların geçerli mazereti olması durumunda, kuruluşa yeniden kabulü yapılabilir. Yeniden kabul sürecinde bu Yönetmeliğin başvuru ve kabule ilişkin hükümleri uygulanır. Nakil işlemleri MADDE 29- (1) Yaşlılar, kendi istekleriyle yaptıkları nakil başvurularında, sağlık ve güvenlik nedenleri dışında beş defadan fazla nakil talebinde bulunamaz. (2) Nakil başvurusunda bulunan yaşlının durum değerlendirme raporu doğrultusunda talebinin uygun görülmesi hâlinde; a) İl içi nakil işlemleri il müdürlükleri tarafından, b) İl dışı nakil işlemleri Genel Müdürlük tarafından, yürütülür. (3) Hizmet alınan birimin bulunduğu il ile nakil talep edilen ilin eşleşmesi durumunda, nakil başvuruları dilekçe tarihine göre sıralanarak kuruluş müdürlerinin teklifi üzerine Genel Müdürlükçe becayiş işlemi yapılır. (4) Nakil yapılacak kuruluş tarafından çağrı yapılmadan, yaşlının mevcut kuruluş ile ilişiği kesilmez. (5) Becayiş işlemleri hariç olmak üzere, yaşlının nakil işlemleri, kabul edileceği kuruluştaki tüm tertip işlemlerinin tamamlanmasından sonra gerçekleştirilir. (6) Yaşlının, hizmet aldığı kuruluşa ait oda ücreti borcu ödenmeden nakil işlemi yapılmaz. Zorunlu hâllerde il müdürlüğü onayı ile nakil yapılabilir, tahsil işlemleri ayrıca yürütülür. (7) Yaşlının mevcut kuruluşta can güvenliğinin tehlikede olduğu durumlarda, talebi aranmaksızın uygun bir kuruluşa nakledilerek güvenliği sağlanır. Kuruluşu terk etme MADDE 30- (1) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlının durumu, varsa yakınına, vasisine, kolluk kuvvetlerine, il müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe bildirilir. (2) Kuruluşu izinsiz terk eden ve yeri belirlenen yaşlının, kendisine veya vasisine tebligat hükümlerine uygun olarak yazılı bildirim yapılır. Yazılı bildirime rağmen on beş gün içinde kuruluş ile iletişime geçmemesi hâlinde, il müdürlüğünün onayı ile yaşlının kuruluş ile ilişiği kesilir. (3) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlının yerinin tespit edilememesi ve terk tarihinden itibaren otuz gün içinde bulunamaması hâlinde, il müdürlüğünün onayı ile yaşlının kuruluş kaydı silinir. (4) İzinli ayrılan ancak izin süresi sonunda kuruluşa dönmeyen yaşlılar, kuruluşu izinsiz terk etmiş sayılır ve bu madde hükümleri uygulanır. (5) Kuruluş ile ilişiği kesilen yaşlıların, kuruluşa yeniden başvurmaları hâlinde; sosyal incelemelerinin yeniden yapılması, raporlandırılması ve gerekli sağlık kontrollerinden geçirilmesi esastır. Yaşlının kuruluşa yeniden kabulüne ilişkin karar, yapılacak sosyal inceleme sonucuna göre verilir. (6) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlı ile yaşlıyı kuruluşa teslim eden kişi ve görevlilerle, ilgili meslek elemanı veya nöbetçi amir tarafından görüşme yapılır. Bu görüşmelerde; yaşlının izinsiz terk etme nedenleri, bu süre içerisinde bulunduğu yerler ve kişiler, yaşanan olumlu veya olumsuz durumlar, edindiği sosyal ilişkiler ile kuruluşa dönme isteğinin bulunup bulunmadığı hususları araştırılır. Tespit edilen bilgiler doğrultusunda sosyal inceleme raporu düzenlenir. (7) Hazırlanan rapor çerçevesinde uygun görülen mesleki çalışmalar planlanır ve uygulanır. Gerekli hâllerde üniversite hastaneleri ve Devlet hastanelerinin psikiyatri bölümleri başta olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır. Yapılan tüm işlemler kayıt altına alınır ve yaşlının kişisel dosyasında muhafaza edilir. (8) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlının kuruluşa geri döndüğü veya kuruluşa teslim edildiği durumlarda yapılan tıbbi muayene, inceleme ve değerlendirme sonucunda herhangi bir istismara maruz kaldığının tespit edilmesi hâlinde; tespiti izleyen yetmiş iki saat içinde, sorumluluğu bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında kuruluş tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve yasal süreç takip edilir. Konu hakkında il müdürlüğüne bilgi verilir. Yaşlının vefatında yapılacak iş ve işlemler MADDE 31- (1) Vefat eden yaşlılarla ilgili aşağıdaki işlemler yapılır: a) Ölüm belgesinin düzenlenmesi sağlanır. b) Vefat eden yaşlının üzerinde, odasında, emanet kasasında veya emanet deposunda bulunan para, mücevher, değerli kâğıtlar ve kişisel eşyaları; müdür yardımcısı, sosyal çalışmacı, psikolog, tabip, sağlık personeli ve ayniyat saymanı olarak görev yapan personelden oluşturulan en az üç kişilik bir heyet tarafından tespit edilerek tutanağa bağlanır. c) Yaşlının kimlik bilgi/belge örneği, varsa yakınlarının isim ve adresleri, eşya tespit tutanağı ve bulunuyor ise vasiyetnamesi eklenerek ilgili Sulh Hukuk Hâkimliğine yazı ile bildirilir; tereke tespitine gelen heyete eşyalar teslim edilir. ç) Vefat eden yaşlının yakınlarına bilgi verilir ve cenaze teslim edilir. d) Yakınları bulunmayan veya yakınları tarafından cenaze işlemleri yapılamayan yaşlıların cenazeleri, teçhiz, tekfin ve defin işlemleri usulüne uygun olarak kuruluş müdürlüğünce gerçekleştirilir. e) Tıbbi veya adli sakıncaları bulunan cenazelerin yakınlarına teslimi, ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır. f) Sağlığında yazılı ve imzalı olarak kuruluşa bağışladığını beyan ettiği eşyalar hariç olmak üzere vefat eden yaşlının hiçbir eşyası kuruluş müdürlüğünce alıkonulamaz. g) Hastanede veya izinli bulunduğu sırada vefat eden yaşlılar için ölüm belgesinin elde edilmesi sağlanır ve belge dosyasında saklanır; kuruluşta bulunan eşyalarına ilişkin işlemler bu madde hükümlerine göre yürütülür. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Komisyonlar, Kurullar ve Servislerin Görevleri Koordinasyon ve değerlendirme komisyonu MADDE 32- (1) Kuruluşta mesleki çalışmaları yürütmek ve meslekler arası koordinasyon ve ekip çalışmasını sağlamak amacıyla müdür, müdür yardımcısı, sosyal çalışmacı ve sağlık personelinin yer aldığı koordinasyon ve değerlendirme komisyonu oluşturulur. (2) Komisyona müdür başkanlık eder. (3) Komisyon, üyelerinin en az 2/3’ünün katılımıyla üç ayda bir toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Gerekli hâllerde müdür, Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir. (4) Kararlar oy çokluğu ile alınır. Karara katılmayan üye muhalefet şerhini toplantı tutanağına yazdırır. Oyların eşit olması halinde, başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur. (5) Koordinasyon ve değerlendirme komisyonunun görevleri şunlardır: a) Her yıl Aralık ayı içerisinde bir sonraki yılın çalışma programlarını hazırlamak ve bir önceki yıl içinde yapılan uygulamalardan alınan sonuçları değerlendirerek raporlaştırmak ve kuruluş müdürlüğüne sunmak. b) Yıllık çalışma programında alınan kararları içeren çalışmaları takip etmek, üç ayda bir değerlendirmesini yapmak. c) Yaşlıların ihtiyaç ve sorunlarını tartışmak, konuya ilişkin önerileri incelemek ve karara bağlamak. ç) Hizmetin kalitesini yükseltmeye yönelik çalışma süreçlerini izlemek, değerlendirmek. d) Kuruluş personelinin hizmet içi programlarını yapmak ve uygulamak. e) Meslekler arası koordinasyon ve ekip çalışmasını sağlayıcı nitelikte iş birliği ve iş bölümü esaslarını saptamak ve kuruluş müdürlüğüne sunmak. f) Yaşlılar hakkında hazırlanan bireysel bakım planı çerçevesinde; yaşlıların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak uygun bakım modellerini değerlendirmek. g) Hizmete ilişkin kamu kurum ve kuruluşları, gönüllü kişi ve kuruluşlar, üniversiteler ile yapılacak iş birliği esaslarını saptamak. ğ) Yaşlıların ihtiyaç ve sorunlarını tartışmak, konuya ilişkin önerileri ve gerçekleştirilen mesleki çalışma sürecini değerlendirmek, gerekli görüldüğü durumda vaka tartışma ve değerlendirme komisyonuna sevk etmek. (6) Komisyon toplantısında alınan kararlar raportör tarafından tutanağa bağlanır ve dosyalanmak üzere ilgili sosyal servis görevlisine tebliğ edilir. Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonu MADDE 33- (1) Kuruluşta vaka çalışması sürecinin başlatılması ve yürütülmesi amacıyla müdür veya müdür yardımcısı, mesleki ve sağlık personelinden oluşan en az beş kişilik komisyon oluşturulur. (2) Komisyona müdür başkanlık eder. (3) Komisyon gerekli hâllerde müdürün davetiyle toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde, başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur. (4) Komisyon başkanı gerekli gördüğü takdirde vaka bazlı olarak alanında uzman kişi veya kişilerin görüşüne başvurabilir. (5) Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonunun görevleri şunlardır: a) Vaka olarak süreci başlatılan yaşlının kimlik bilgileri, özgeçmişi, ekonomik durumu, sağlık durumu, aile ve sosyal yaşantısı, huzurevi yaşantısı ile ilgili bilgilerin yer aldığı durum değerlendirme raporu ile gündemi başlatarak, yaşlının ihtiyaçlarını ve sorunlarını belirlemek. b) Önerileri değerlendirmek, planlama yapmak, plan doğrultusunda vaka sürecini başlatmak, süreç raporu düzenlemek ve süreci takip etmek. c) Gerektiğinde ihtiyaç duyulan kişi ve kuruluşlarla iş birliği yapmak. ç) Vaka sürecini izlemek amacıyla süreç tamamlanıncaya kadar planlanan tarihlerde komisyon toplantısı yapmak, alınan kararları değerlendirmek ve rapor oluşturmak. d) Mesleki çalışma ve vaka sürecini değerlendirmek, vakayı sonlandırmak, gerekli görüldüğü durumda disiplin kuruluna sevk etmek. (6) Komisyon toplantısında alınan kararlar raportör tarafından tutanağa bağlanır ve dosyalanmak üzere ilgili sosyal servis görevlisine tebliğ edilir. Disiplin kurulu MADDE 34- (1) Kuruluşta, rehabilitasyon, terapi, mesleki çalışmalar ile vaka tartışma ve değerlendirme süreçlerinde durumu çözümlenemeyen yaşlılarla ilgili disiplin işlemlerini yürütmek üzere; müdür veya vekilinin başkanlığında, sosyal çalışmacı, psikolog, tabip veya sağlık personeli ile yaşlı temsilcisinden oluşan beş kişilik bir disiplin kurulu oluşturulur. Bu ünvanlara sahip personelden birinin bulunmaması durumunda, yerine idare tarafından uygun görülen meslek elemanı görevlendirilebilir. (2) Kurula müdür başkanlık eder. (3) Kurul, gerekli hâllerde müdürün davetiyle toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde, başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur. Karara katılmayan üye/üyeler muhalefet şerhi düşebilir. (4) Disiplin kurulunun görevleri şunlardır: a) Kuruluşta yaşlılar arasında bireysel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla kuruluş müdürlüğünce belirlenen kurallara uyum sağlayamayan, kuruluşta hizmet alan diğer yaşlılara veya kuruluş personeline sözlü ya da fiili hakarette bulunan, kuruluş hizmetlerinin yürütülmesini güçleştiren, huzur, sükûn ya da çalışma düzenini bozan fiil ve hâlleri işlediği tutanakla tespit edilen yaşlı hakkında bu Yönetmeliğin ilgili disiplin hükümlerinin uygulanabilmesi için gerekli gündemi oluşturmak. b) Disiplin süreci başlatılan yaşlıya yedi gün içinde yazılı savunma yapabilmesi için süre tanımak; yaşlının talep etmesi hâlinde sözlü savunmasını almak ve tutanağa bağlamak; savunma için tanınan süre ile süresi içinde savunma yapılmaması durumunda işlemlerin mevcut bilgi ve belgeler üzerinden yürütüleceğini yaşlıya yazılı olarak bildirmek. c) Mevcut durum ve olayla ilgili gerekli görülmesi hâlinde personel ve/veya diğer yaşlıların görüşüne başvurmak ve varsa kamera kayıtlarını incelemek. ç) Yaşlı hakkında hazırlanan durum değerlendirme raporu ile vaka tanıtma ve değerlendirme raporunu incelemek. d) Raporlar, bilgi ve belgeler ile yaşlıdan alınan savunma doğrultusunda oluşturulan olay dosyasını değerlendirerek disiplin sürecini karara bağlamak. (5) Toplantıda alınan kararlar raportör tarafından tutanağa bağlanarak kurul üyeleri tarafından imzalanır ve yaşlının dosyasında muhafaza edilmek üzere ilgili sosyal servis görevlisine tebliğ edilir. Sosyal servis MADDE 35- (1) Sosyal servis, kuruluştaki sosyal hizmet çalışmalarını yürütmek, yaşlıların psiko-sosyal ihtiyaçlarını karşılamak, sosyal etkinlikleri planlamak ve yaşlı yakınlarıyla ilişkileri düzenlemek üzere sosyal çalışmacı ve psikologlardan oluşan servistir. (2) Sosyal servis görevlileri, yaşlılarla doğrudan ilgilenen personeli yönlendirir ve sağlık servisiyle koordineli çalışır. (3) Sosyal servisin görevleri şunlardır: a) Yaşlının kuruluşa kabulü ve uyum sürecine ilişkin mesleki çalışmaları yapmak ve yürütmek. b) Kuruluş ve çevre koşulları göz önüne alınarak yaşlılara yönelik psiko-sosyal programlar hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek. c) Yaşlılarla bireysel veya grup çalışmaları yapmak. ç) Yaşlılara ihtiyaç duydukları konularda yardımcı olmak ve rehberlik etmek. d) Yaşlının yakınlarıyla sağlıklı ilişki kurmasını sağlamak; gerektiğinde yaşlıya ve yakınlarına danışmanlık ve yönlendirme yapmak. e) Yaşlılara yönelik sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek veya düzenlenmesini sağlamak. f) Yaşlılıkla ilgili konularda yaşlı, yaşlı yakını ve personele yönelik eğitim programları düzenlemek veya düzenlenmesini sağlamak. g) Yaşlıların bilgi, yetenek ve tecrübelerine uygun hobi, el sanatları ve benzeri çalışmaları belirlemek ve uygulanmasını sağlayarak yaşlıları aktif hâle getirmek. ğ) Bakanlıkça belirlenen bakım hizmetleri kalite standartlarının kuruluşta uygulanmasını ve takibini sağlamak, geliştirilen standart formları doldurmak. h) Disiplin kurulunun işleyişinde gerekli olan raporlar ile mesleki çalışma raporlarını düzenlemek. ı) Gizlilik ilkesine bağlı kalarak yaşlıya ilişkin tüm kayıtları tutmak, hazırlamak, dosyalamak ve saklamak; hizmetin gerektirdiği tüm yazışma ve raporlama işlemlerini yürütmek. i) Toplumsal sorumluluk çerçevesinde, kuruluşta verilen hizmetlere halkın gönüllü katkı ve katılımını sağlayacak etkinlik programları düzenlemek; gönüllü kişi ve kuruluşlarla ve kamu kurumlarıyla iş birliği yapmak. j) Yaşlılık alanı ile ilgili mesleki araştırma ve incelemeler yapmak; gerektiğinde İl Müdürlüğünün onayı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olmak kaydıyla yayımlamak. k) Emanet kasasına ilişkin işlemleri yürütmek; yaşlılara ait para, mücevher ve diğer değerli eşyaların emanet kasasına teslim alınması, kayıt altına alınması ve muhafaza edilmesine ilişkin idari işlemleri yürütmek; yaşlının vefatı hâlinde emanet kayıtlarına konu para, mücevher ve değerli eşyaların tereke işlemlerine esas olmak üzere ilgili birimlere bildirimini yapmak. l) Yaşlılara ilişkin konularda müdür tarafından verilen diğer mesleki görevleri yerine getirmek. Sağlık servisi MADDE 36- (1) Sağlık servisi, sağlık ünitesi içerisinde yer alır, yaşlıların hastalıklara karşı korunması için koruyucu ve önleyici tedbirler alır. Ayrıca yaşlıların tedavi ve tıbbi rehabilitasyonlarına yönelik iş ve işlemleri yürütmek üzere tabip, diş tabibi ve diğer sağlık personelinden oluşur. (2) Müdür tarafından belirlenen servis sorumlusu, müdür ya da görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur. Sağlık servisi görevlileri yaşlı bireylerle doğrudan ilgili bakım personelini yönlendirir. Sosyal servis ile koordineli çalışır. (3) Sağlık servisinde sağlık hizmetleri ve kayıt işleri, tabip bulunan kuruluşlarda tabibin yazılı direktifi doğrultusunda; tabibin bulunmadığı kuruluşlarda ise sağlık personeli tarafından ilgili mevzuat hükümleri ve mesleki yetki sınırları çerçevesinde yürütülür. (4) Sağlık servisinin görevleri şunlardır: a) Bakanlıkça oluşturulan standart formları doldurmak. b) Yaşlıların sağlık takiplerini yapmak. c) Yaşlıların hastalanması hâlinde servise alarak gerektiğinde sağlık kuruluşlarına sevkini sağlamak ve süreci takip etmek. ç) Kuruluşta hizmet alan yaşlıların tabipleri tarafından konulan teşhisleri, hastalıklarının seyri, yapılan tedavi biçimleri, verilen ilaçları ile ilgili tıbbi kayıtlarını tutmak ve yaşlının sağlık dosyasında sakl Diğer İçerikler
Selinus Health; sağlık yatırımlarını planlama aşamasından işletme ve büyüme aşamasına kadar yöneten sağlık yatırım ve yönetim danışmanlığı şirketidir. Yatırım stratejisi, fizibilite, lokasyon ve pazar analizi, konsept ve kapasite planlaması, kurulum ve ruhsatlandırma, pre-opening; operasyonel verimlilik, finansal performans, organizasyon, kalite ve akreditasyon, mevzuat uyumu, sağlık turizmi ve iş geliştirme alanlarında hizmet verir.
© 2026 SelinusHealt | Tüm hakları saklıdır.
Web Tasarım: Dijital Menü
|